Τι ρεύμα καίει;

Ένα ελαφρώς τεχνικό post που αφορά γενικώς όσους φτιάχνουν ένα PC, αλλά και για εγκυκλοπαιδική γνώση. Οι περισσότεροι τεχνικοί (και ηλεκτρολόγοι) πιθανά ήδη το ξέρουν. Υπάρχει καμιά φορά το ερώτημα αν θα πρέπει κάποιος να πάρει ένα φτηνό και μικρότερο τροφοδοτικό ή ένα ακριβότερο και μεγαλύτερο, για το computer του. Πολλές φορές τίθεται και το θέμα αν το μεγαλύτερο τροφοδοτικό «τραβάει» πιο πολύ ρεύμα (για τις ίδιες απαιτήσεις). Δηλαδή αν πάρεις ένα 450W Kinezo-Power, θα τραβάει λένε κάποιοι λιγότερο από το Corsair το 850W. Ας δούμε τα γεγονότα.
 
1) Το computer (και κάθε συσκευή) τραβάει αυτό που χρειάζεται από το τροφοδοτικό. Το τροφοδοτικό τραβάει από το δίκτυο ότι του ζητάει το computer (ή η κάθε συσκευή) συν κάτι παραπάνω που είναι το «κόστος» μετατροπής των 220V AC στα 5 και 12 DC που θέλει η συσκευή. Άρα αν ο υπολογιστής θέλει 100W, τότε θεωρητικά το τροφοδοτικό θα τραβήξει κάποιο παραπάνω ποσοστό, άσχετα αν το τροφοδοτικό είναι 300W ή είναι 1200W.
 
2) Το ίδιο συμβαίνει και με τους φορτιστές των κινητών σας. Ένα κινητό για να φορτίσει θέλει 5V και πχ. 1Amp για να φορτίζει την μπαταρία του, θα τραβήξει τα ανάλογα W από την πρίζα. Αν το τροφοδοτικό μπορεί να φορτίσει και ένα tablet, δίνοντας μέχρι 2.4A (πχ.) τότε δεν σημαίνει ότι τόσα θα τρώει και αν βάλετε ένα μικρό κινητό επάνω. ΠΡΟΣΟΧΗ, εδώ έχουμε ένα επιπλέον πράγμα όμως. Πολλές συσκευές που φορτίζονται, αν βρουν παραπάνω Amps, παίρνουν (κάποια) παραπάνω. ΑΛΛΑ αυτό δεν είναι κακό γιατί φορτίζουν γρηγορότερα! (το εφέ στην μπαταρία κλπ. είναι άλλο θέμα συζήτησης – πάντως έχουν γίνει αυτά τα κυκλώματα ΠΟΛΥ εξυπνότερα τα τελευταία χρόνια ας πω μόνο αυτό).
 
2) Πάμε πάλι στα τροφοδοτικά. Τα καλά τροφοδοτικά, έχουν κάποια χαρακτηριστικά που έχουν μεγάλη επιρροή στην κατανάλωση (στη θεωρεία – για την πράξη θα πω στο τέλος). Πχ. το λεγόμενο «80 plus» (και δίπλα κάποιο… μετάλλιο πχ. silver, gold, platinum). Αυτό σημαίνει πόσο καλά μετατρέπουν το ρεύμα του δικτύου σε ρεύμα για χρήση στη συσκευή. Άρα ένα τροφοδοτικό χωρίς 80 plus, μπορεί να ζητάει για 100W της συσκευής 140W (!) από το δίκτυο, ενώ ένα 80 plus gold, να ζητάει λιγότερα από 110W!
 
3) Άλλο χαρακτηριστικό των καλών τροφοδοτικών, είναι το λεγόμενο PFC (Power Factor Correction), το οποίο με απλά λόγια κάνει πιο αποδοτικό το εναλλασσόμενο ρεύμα του δικτύου. Θα έχετε διαβάσει και για κάτι συσκευές (που μέσα έχουν απλώς κάτι πυκνωτές) που υποτίθεται τις βάζετε στην πρίζα και σας… κόβουν κατανάλωση. Αυτό κάνουν. «Φορτώνουν» το δίκτυο ώστε να μην καίει «κούφιο» ρεύμα. Δεν μπορώ να μην το γράψω πιο απλοϊκά χωρίς να μου επιτεθούν οι ειδικοί.
 
4) Επίσης τα καλά, είναι εξυπνότερα. Μπορεί να έχουν έναν (δυο, τρεις) ανεμιστήρες, που όμως όταν δεν τους χρειάζονται να τους κλείνουν ή να τους βάζουν σε ελάχιστες στροφές. Αποτέλεσμα πιο ήσυχη λειτουργία ΚΑΙ οικονομία.
5) Το φτηνό τροφοδοτικό πιθανά έχει μικρότερη (και αν δεν είναι γνωστή μάρκα και αμφίβολη) εγγύηση. Ένα καλό τροφοδοτικό μπορεί να έχει και 5 χρόνια!
 
Αν βάλουμε όλους αυτούς τους παράγοντες, ίσως έχουμε επιβεβαίωση ότι το «φτηνό είναι ακριβό και το ακριβό είναι φτηνό».
Πρόσφατα είπα να το δω στην πράξη μια και έχω ένα μετρητή κατανάλωσης σε ένα ντουλάπι παρατημένο…
Έβαλα λοιπόν στο ίδιο (αδύναμο με Linux) μηχάνημα δυο τροφοδοτικά (εεε… το ένα μετά το άλλο) και έβαλα να δω τι ψάρια πιάνουμε, από τη μια με ένα 550W no-name και από την άλλη με ένα modular Corsair 850W (80+ gold certified).
Ξεκινώντας με το no-name που ήδη είχα στο μηχάνημα, διαπίστωσα ότι είχα κατανάλωση 8.1W με ΚΛΕΙΣΤΟ το μηχάνημα. Δηλαδή το τροφοδοτικό για να κάθεται (με ανοιχτό το κουμπάκι του), ήθελε 8.1W. Λίγο, αλλά ήθελε.
Ανοίγοντας το μηχάνημα για να bootάρει, η ζήτηση κειμενόταν στα ~124W.
Όταν έφτασε στο login, άρχισε να παίζει μεταξύ 90~100~120W προφανώς όσο ξεκινούσαν services κλπ. Ας πούμε 90-100.
Κάνοντας login, στο desktop είχα 89W (όταν ηρέμησε) και όταν έσβησε και η οθόνη (η οποία ΔΕΝ ήταν πάνω στον μετρητή, αλλά προφανώς κοιμίζει και άλλα πράγματα το Linux όταν σβήνει την οθόνη) έπεσε περίπου 1W πιο κάτω.
Έβαλα μετά το τεράστιο Corsair. Πρώτη διαπίστωση, ο ανεμιστήρας του δεν άναψε. Βασικά δεν άναψε ποτέ…
Πρώτο σοκ. Το Corsair σβηστό, ζητούσε… 4.7W. Λίγα και τα δυο, αλλά σχεδόν τα μισά το Corsair, δεν γίνεται να αγνοηθεί. Εξάλλου όταν μιλάμε για μηχανήματα που δουλεύουν λίγες ώρες την ημέρα, η κατανάλωση του «off» είναι σημαντικός παράγοντας.
Όταν bootαρε, παίζαμε περίπου στα 88W (!!!).
Στο login screen «έκατσε» περίπου στα 75W.
Στο desktop έπαιζε μεταξύ 81W και… 75W, ενώ όταν έσβησε η οθόνη έπεσε αντίστοιχα με το άλλο ~1W.
Νομίζω δεν χρειάζεται να πω τίποτα άλλο για τη διαφορά. Θα πει κάποιος, ναι αλλά η διαφορά στην τιμή είναι αρκετή. Ναι πιθανά είναι. Αλλά αν τα συμψηφίσει κάποιος σίγουρα δεν είναι πρακτικά τόση (ή ίσως να είναι τελικά ανάποδα τα πράγματα από ότι φαίνονται στο ράφι)…

Share This: